Publikuar
Ky dokument trajton ndërveprimin sintaksor dhe semantik për informacionin që përshkruan asetet gjatë ciklit të tyre jetësor në mjedisin e ndërtuar. Ai supozon se ndërveprimi teknik themelor tashmë sigurohet nga grumbulli i teknologjisë së Internetit/World Wide Web (WWW). Aspektet sintaksore lidhen me formatet e Të Dhënave të Lidhura (LD)/Semantic Web (SW) dhe metodën e aksesit të drejtpërdrejtë SPARQL të ofruar. Aspektet semantike lidhen me modelet e informacionit të bazuara në LD/SW, në formën e tezaurëve dhe ontologjive, të cilat i japin kuptim informacionit.
Zbatohet arkitektura e informacionit e paraqitur në Figurën 1.
Ky dokument specifikon:
një “L1: Gjuhë Informacioni” konceptuale, me katër lidhje gjuhësore të bazuara në RDF, që janë SKOS, RDFS, OWL dhe SHACL, duke përfshirë:
një zgjedhje të formateve të Të Dhënave të Lidhura/RDF (që do të përdoren për të gjitha nivelet e modelimit dhe gjuhës); dhe
një Model Informacioni të Nivelit të Lartë gjenerik, të quajtur “M1: Modeli i Informacionit”, këtu një ontologji e sipërme, që përfshin:
një grup modelesh gjenerike të modelimit të informacionit për identifikim, shënim, tipe të dhënash të numëruara, modelim kompleks të cilësisë/sasisë, zbërthim dhe grupim.
Kjo qasje e modelimit për modelet dhe grupet e informacionit është e rëndësishme në mjedisin e ndërtuar nga perspektiva të ndryshme, të tilla si:
Modelimi i informacionit të ndërtesave (BIM);
Sistemet e informacionit gjeografik (GIS);
Inxhinieria e sistemeve (SE);
Monitorimi dhe kontrolli (M&C); dhe
Menaxhimi elektronik i dokumenteve (EDM).
Shtojca E trajton në mënyrë informative se si modelet dhe grupet e informacionit, relevante për këto fusha të ndryshme, mund të lidhen së bashku duke përdorur teknologjinë LD/SW.
Ky dokument nuk specifikon një “meta-model të plotë të informacionit”, i njohur ndonjëherë si “Model i Njohurive (KM)”. EN ISO 12006-3 ofron një model të tillë, shpesh të përdorur për mjedisin e ndërtuar. Në Shtojcën D, Nënseksioni D.3 tregohet se si ky model ekzistues mund të bëhet i përputhshëm me këtë dokument. Mbështetja e vetme direkte për këtë nivel meta vjen nga mundësia për të përcaktuar “tipet” (tipet e numërimit ose llojet e koncepteve) dhe “objektifikimet” si metakoncepte.
Ky dokument nuk specifikon një “gjuhë meta-informacioni”, pasi kjo tashmë sigurohet nga lidhjet konkrete gjuhësore të bazuara në RDF (RDFS).
Fusha e zbatimit të këtij dokumenti, në përgjithësi, përjashton:
Modelimin e proceseve të biznesit;
Aspektet e implementimit të softuerit;
Paketimin e informacionit dhe aspektet e transportit/transferit të tij, të cilat tashmë trajtohen nga ISO TC59/SC13 – Information container for linked document delivery (ICDD), si dhe iniciativa të ndryshme të information delivery manual (IDM) / kërkesave për shkëmbimin e informacionit (EIR); dhe
Modelimin e përmbajtjes specifike të domenit (këtu: e mjedisit të ndërtuar) në formën e koncepteve, atributeve dhe marrëdhënieve në nivel përdoruesi përfundimtar (vetë ontologjitë) përtej një modeli të përgjithshëm të informacionit në nivel të lartë (upper ontology) dhe modeleve/paternave për modelim dhe lidhje.
PUBLISHED
SSH EN 17632-1:2022
60.60
Standard published
18 dhj 2025